Christopher Nolan: biografie

Nolan groeide op in Highgate, in het noorden van Londen, en bracht de zomers door in Evanston, Illinois, de geboorteplaats van zijn moeder; een tijd woonde het gezin ook in Chicago. Zijn vader, Brendan, was een Britse reclameman, zijn moeder, Christina, een Amerikaanse stewardess die later Engelse les gaf. Hij heeft een oudere broer, Matthew, en een jongere, Jonathan, die later aan meerdere van zijn films meeschreef.

Als jongen was hij weg van de films van Ridley Scott en van sciencefiction als 2001: A Space Odyssey van Stanley Kubrick en Star Wars. Op zijn zevende leende hij de Super 8-camera van zijn vader en maakte hij korte filmpjes met zijn actiefiguren, waaronder een Star Wars-eerbetoon met de titel Space Wars.

Hij ging naar het Haileybury and Imperial Service College in Hertfordshire. Een plek op een filmschool kreeg hij niet, dus koos hij Engelse letterkunde aan University College London, deels omdat daar een Steenbeck-montagetafel en 16mm-camera’s stonden.

Als voorzitter van de UCL Film Society organiseerde hij tijdens het studiejaar filmvertoningen en maakte hij van de opbrengst ’s zomers korte films. Op zijn eerste dag in het studentenhuis ontmoette hij Emma Thomas, studente geschiedenis, die zijn vrouw en producent werd. In 1993 studeerde hij af.

Na zijn studie werkte Nolan als scriptlezer, cameraman en regisseur van bedrijfsfilms. Hij maakte de korte films Larceny (1996) en Doodlebug (1997) en daarna Following (1998), een zwart-witthriller die hij een jaar lang in de weekenden draaide voor zo’n 6000 dollar. De film won prijzen op festivals en leverde hem zijn volgende film op.

Memento (2000), gebaseerd op een idee van zijn broer Jonathan, vertelt grotendeels achterstevoren het verhaal van een man zonder kortetermijngeheugen. De film ging in première op het filmfestival van Venetië, werd een succes door mond-tot-mondreclame en leverde Nolan zijn eerste Oscarnominatie op, voor het scenario. In 2001 richtten hij en Emma Thomas hun productiebedrijf Syncopy op.

Op aanraden van Steven Soderbergh nam Warner Bros. Nolan in de arm voor Insomnia (2002), met Al Pacino en Robin Williams. Batman Begins (2005) gaf de Batman-reeks een nieuwe start, nuchter en realistisch van toon.

The Dark Knight (2008) was de eerste grote speelfilm die deels met IMAX-camera’s werd gedraaid en bracht wereldwijd meer dan een miljard dollar op; The Dark Knight Rises (2012) sloot de trilogie af. Daartussen kwam The Prestige (2006).

Met Inception (2010) maakte Nolan een hit van een idee waar hij jarenlang mee rondliep. Daarna volgden Interstellar (2014), Dunkirk (2017), dat hem zijn eerste nominatie voor beste regie opleverde, en Tenet (2020), de eerste grote Hollywoodfilm die na de sluiting van de bioscopen door de pandemie uitkwam. Toen Warner Bros. zijn films uit 2021 op de dag van de bioscooprelease ook op HBO Max zette, bekritiseerde hij dat openlijk en vertrok hij bij de studio.

Bij Universal maakte hij Oppenheimer (2023), die in maart 2024 zeven Oscars won, waaronder die voor beste regie en, met Nolan als een van de producenten, die voor beste film. In 2019 werd hij benoemd tot CBE en in 2024 tot ridder geslagen; Emma Thomas werd tegelijk tot dame benoemd.

In september 2025 werd hij gekozen tot voorzitter van de Directors Guild of America. The Odyssey kwam in juli 2026 uit en werd met zo’n 1,8 miljard dollar wereldwijd zijn grootste kassucces.

Nolan draait op film, vaak met IMAX-camera’s, en geeft de voorkeur aan praktische effecten en echte locaties boven computerbeelden. Zijn verhalen draaien om tijd, geheugen en identiteit en worden vaak niet chronologisch verteld.

Veel scenario’s schrijft hij samen met Jonathan Nolan, en elke film maakt hij met Emma Thomas. Hij zet zich ook in voor het behoud van films en zit sinds 2015 in het bestuur van de Film Foundation van Martin Scorsese.

Nolan en Emma Thomas zijn sinds 1997 getrouwd en hebben vier kinderen, Flora, Oliver, Rory en Magnus; ze wonen in Los Angeles. Over zijn privéleven praat hij zelden, omdat het publiek tijdens het kijken niet aan hem moet denken. Op de set draagt hij steevast een colbert, en naar eigen zeggen gebruikt hij geen smartphone en geen e-mail.

Al zijn speelfilms met beoordelingen en onze ranglijst vind je in de volledige filmografie.